Юсуп Якубов (Институт Истории, НАН Таджикистана) Среди многочисленных находок, связанных с зороастризмом на территории Средней Азии, особый интерес представляют так называемые маджмары. Слово «маджмар» древнеиранское и по сообщению Фирдоуси пророк Заратушт первый священный огонь принес в маджмаре (1). Кстати, на росписи в нише малого Будды и Бимиане нарисовано бородатое божество: человек-птица. Божество в левой руке [...]
Qüdrət İsmayılzadə (Bakı Dövlət Universiteti) Qədim maddi mədəniyyət abidələrinin maraqlı və elmi dəyərli hissəsini petroqliflər – qayaüstü təsvirlər təşkil edir. Ayrı-ayrı daşlar və qayalar, mağara divarları üzərində həkk olunmuş, cızılmış və ya rənglə çəkilmiş belə təsvirlərə yer kürəsinin bir çox yerlərində rast gəlinmişdir (1). İnsan həyata göz açdığı gündən ətrafdakı hadisələrə maraq göstərməyə, yer və [...]
İradə Avşarova (Bakı Dövlət Universiteti) Dünyanın ən qədim sivilizasiya məskənlərindən biri sayılan Azərbaycanın son tunc və ilk dəmir dövrü tayfalarının maddi mədəniyyət nümunələrinin vərəsəlik bağlılığı, əsasən, qayaüstü petroqliflərdə, saxsı və tunc məmulatlarında, ictimai-siyasi, dini prosesləri əks etdirən abidələrdə daha çox izlənilir. Dünya xalqlarının incəsənətində dini ideoloji, adət və ənənələrlə bağlı olan ornament motivləri və süjetli [...]
Rəsul Ağayev (AMEA-nın A.A.Bakıxanov adına Tarix İnstitutu) 1980-ci illərin sonu – 1990-cı illərin əvvəllərindən etibarən Avropa və Amerikanın iri neft şirkətləri Azərbaycanın neft və qaz resurslarına maraq göstərməyə başladılar. 1991-ci ildə SSRİ-nin dağılmasından və Azərbaycanın öz dövlət müstəqilliyini bərpa etməsindən sonra bu şirkətlər öz fəaliyyətini daha da genişləndirdilər. Qərbin iri neft şirkətləri arasında Böyük Britaniyanın [...]
Dr. Muhammad Salim (The Islamic Republic of Pakistan) Archaeological evidence from Pakistan indicates that man has been in contact with the Central Asia since Paleolithic times. We have Paleolithic tools and flake scrapers from Sanghao-Soan Valey (M.Salim, 1986) that related to similar artefacts from Teshik-Tash, Katta Kurgan, Aman Kutan (Movius, 1953) and Kuldara (Ranov et [...]
Nəcəf Müseyibli (AMEA-nın Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutu) Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft və Cənubi Qafqaz qaz kəmərlərinin çəkilişi ilə əlaqədar olaraq Gəncə-Qazax bölgəsində çoxsaylı arxeoloji abidələrdə qazıntı işləri aparılmışdır. Belə abidələrdən biri də eneolit dövrünün Leylatəpə arxeoloji mədəniyyətinə aid e.ə. IV min. I yarısını əhatə edən II Poylu yaşayış məs-kənidir. 2005-ci ildə bu abidədə 350 m2 sahədə aparılan [...]
Roza Arazova (Xəzər Universiteti) Artıq iki yüz ilə yaxındır ki, arxeologiyanın təbiət elmlərinin bəzi sahələri ilə əlaqəsi genişlənməkdə və möhkəmlənməkdə davam edir. Antropologiya, geologiya, paleobotanika, paleocoğrafiya, paleontologiya və bu kimi elm sahələrinin köməyi olmadan ibtidai arxeologiya mümkün deyil. Texniki tərəqqi dövründə kimyanın, fizikanın, riyaziyyatın və biologiyanın intensiv inkişafı sayəsində arxeologiyanın təbiət elmləri və dəqiq elmlər [...]
Qüdrət İsmayılzadə (Bakı Dövlət Universiteti) Son illərin arxeoloji tarixşünaslığında mədəni irs probleminin öyrənilməsi mühüm məsələlərdən birinə çevrilmişdir. Dünyada baş verən mürəkkəb və çox ziddiyyətli iqtisadi, ictimai və siyasi proseslər şəraitində mədəni irs probleminə böyük diqqət saysız-hesabsız minilliklər ərzindəki mədəni-tarixi inkişafın qanunauyğunluqlarını üzə çıxarmağa və onların nəticələrindən səmərəli şəkildə istifadə etməyə geniş imkanlar yaratmaqla müasir cəmiyyətlər [...]
Эмиль Керимов ( Институт Археологии и Этнографии НАН Азербайджана) Этнография одна из немногих социальных и гуманитарных наук, сфера деятельности которой охватывает все стороны традиционного и современного быта культуры народов. Неслучайно, что еще на заре 20-х гг. XX в. создатели Ленинградской школы этнографов Л.Я.Штернберг и В.Г.Богораз считали этнографию «венцом всех гуманитарных наук». Вместе с тем, как [...]
(1974-1979-cu ilin arxeoloji tədqiqatları əsasında) Hidayət Cəfərov (AMEA Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutu) Hazırda Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində sistemli arxeoloji tədqiqatlar aparılır. Bunların sırasında Şəmkir kompleks arxeoloji ekspedisiyası xüsusi yer tutur. Lakin xatırlatmaq yerinə düşər ki, bu ekspedisiyanın ilkin tədqiqatları uzaq 1974-cü ildə Şəmkir Su Elektrik Stansiyasının tikilməsi ilə əlaqədar olaraq başlanılmışdır. Həmin vaxt ekspedisiya Şəmkir Su [...]